Koral naturalny

Oprócz kamieni szlachetnych i pereł dość duże znaczenie w jubilerstwie mają korale. Wyroby z korali naturalnych są atrakcyjnymi ozdobami zarówno w Europie, jak i na Wschodzie, zwłaszcza w Japonii.

Korale są pochodzenia organicznego. Są to szkielety wapienne koralowców (Anthozoa), należących do niższych morskich organizmów zwierzęcych typu Coelenterata. Pnie kolonii koralowej dochodzą średnio do 40 cm wysokości, gałązki do 4-6 cm grubości. W Japonii znaleziono kolonię dochodzącą do 1 m wysokości. Do celów zdobniczych najbardziej poszukiwany jest koral szlachetny, który ze względu na spotykaną najczęściej żywą, czerwoną barwę został nazwany koralem naturalnym lub czerwonym. Bywają też jego odmiany białe, różowe lub białe w różowe plamki.

Korale naturalne
Red coral and black lava necklace juhanson/Flickr/(CC BY-NC 2.0)

W jubilerstwie znajduje zastosowanie wewnętrzny szkielet korala, utworzony z licznych elementów wapiennych (kalcytowych), tzw. sklerytów, spojonych ze sobą krystaliczną substancją. Zasadniczym składnikiem jest węglan wapnia (90%) oraz drobne ilości innych mineralnych składników i minimalna ilość substancji organicznej. Barwa korali może być rozmaita: biała, czerwona w różnych odcieniach, aż do czarnej. Niektóre korale japońskie mają szkielet na zewnątrz śnieżnobiały, a wewnątrz czerwony, inne – ciemnoczerwony z czarnym rdzeniem. Twardość korali wynosi 3-4 w skali Mohsa, gęstość 2,6-2,7 g/cm3. Koral naturalny nieobrobiony jest matowy.

Występowanie.

Korale szlachetne tworzą ławice na głębokościach od 3 do 50 m. Najliczniej występują w Morzu Śródziemnym, wzdłuż wybrzeży Algierii i Tunezji, zachodnich Włoch (Kalabria), Korsyki, Sardynii, Sycylii i Wysp Liparyjskich. Spotykane są także w Zatoce Biskajskiej, w pobliżu Madery, Wysp Kanaryjskich, Archipelagu Malajskiego i wzdłuż południowo-zachodnich wybrzeży Japonii.

Ławice korala czerwonego w Morzu Śródziemnym rozwijają się na dnie skalistym i kamienistym, często pod skalnymi przewieszkami, tak że gałązki ich są zwrócone ku dołowi. Toteż połów tych korali nie jest łatwy, trzeba bowiem nie tylko odrywać od podłoża mocno przyrośnięte krzaczaste kolonie, ale również wyszukiwać je wśród załomów skalnych. Na głębokości występowania ławic koralowych nurkowie nie zawsze mogą pracować. Do poławiania korali naturalnych prócz różnych sieci służy specjalny przyrząd. Jest on zbudowany z ciężkich i okutych belek o długości 0,5 – 4 m, złożonych na kształt krzyża i obciążonych w środku kamieniem, w narożnikach natomiast są zawieszone luźno uplecione sieci. Krzyż taki może się wciskać w szczeliny skalne, a sieci wleczone po dnie morskim oplatają gałązki korali i odrywają je od podłoża.

Koral naturalny
19th-century coral necklace Anne Petersen/Flickr/(CC BY-NC-ND 2.0)

Z wyłowionych korali usuwa się miękkie części, a następnie sortuje według jakości, uwzględniając grubość koralowiny i gałązek, barwę oraz skazy. We Włoszech pierwszy gatunek korali, odznaczający się dobrze ukształtowaną koralowiną, ma nazwę Capo testa, drugi gatunek o koralowinie cieńszej z odłamkami gałązek – Barbaresco, trzeci o cienkich gałązkach – Terraglia, a czwarty – siekanka koralowa – Raspatelli. Pod względem barwy Włosi dzielą korale na 9 grup: białe, białe w różowe plamki, krwiste, bladoróżowe, czerwone, ciemnoczerwone i o barwie granatów – Carbonetto. Podobny podział stosuje się przy sortowaniu korali we Francji; podziałom tym odpowiadają niemieckie i angielskie nazwy handlowe. Do wysoko cenionych należą korale algierskie, dające najmniej odpadów przy obróbce. Pięknymi, żywymi barwami odznaczają się korale sardyńskie i rzadko spotykane w handlu korale dalmatyńskie. Korale japońskie przewyższają wielkością i grubością włoskie. Znane są piękne ciemnoczerwone korale japońskie Moro i bladoróżowe Boke.

Korale czarne pochodzą z gatunku o koralowinie czarnej, spokrewnionego z koralem szlachetnym, lecz o szkielecie rogowym. Drzewkowate lub wachlarzowate kolonie korali czarnych dochodzą do wysokości 3 m, pnie ich sięgają 20-35 cm grubości. Korale te mają twardość 3-5 w skali Mohsa, gęstość 1,46 g/cm3. Występują przede wszystkim wokół Archipelagu Malajskiego, w Morzu Czarnym i u wybrzeży zachodnich Indii. W południowo-wschodniej Azji czarne korale znane są pod nazwą Accarbaar i są najwyżej cenione w handlu.

W krajach podzwrotnikowych występują wysoko cenione korale Akori – czerwone, fioletowe i niebieskie. Są one utworzone z porowatych aragonitowych szkieletów stułbiopławów morskich, zwanych koralowymi, chociaż nie należą do grupy koralowców. Akori występują w pobliżu brzegów Afryki zachodniej i w sąsiedztwie wyspy Samoa.

Zastosowanie.

Zdobnictwo koralowe sięga bardzo dawnych czasów. Świadczą o tym wykopaliska z okresu brązu, wśród których znaleziono przedmioty zdobione koralami.

Za siedzibę antycznego przemysłu koralowego uchodziły Smyrna i Magnesia w Małej Azji. W Europie korale zaczęto stosować dopiero w XV w. Do czasów Rewolucji Francuskiej monopol wyrobów z korali należał do Francji (Marsylia), a następnie do Włoch. Z kolei pierwsze miejsce w produkcji zajęła Japonia, która pozyskała dla siebie rynek Amerykański. Znacznie mniejsza była produkcja północnoafrykańska i hiszpańska. W Chinach sporządzano z korali guzy do ubioru mandarynów, a także różnorodne piękne małe rzeźby.
Od bardzo dawna korale były noszone jako amulety i talizmany. Miały one chronić przed chorobami i niebezpieczeństwami. Wiara ta przetrwała aż do naszych czasów. W Polsce naszyjniki z korali stanowią nieodłączną ozdobę regionalnego stroju krakowskiego.

Piękne, żywe korale naturalne na ogół bledną w noszeniu; można im jednak przywrócić dawną barwę przez zanurzenie w wodzie utlenionej.

Imitacje korali.

Oprócz korali naturalnych pojawiało się na rynku zawsze wiele imitacji. Sztuczne korale są sporządzane z masy prasowanej z odłamków koralowych, z celuloidu, galalitu, kości barwionej lub rogu, ze szkła, ceramiki, plastiku i in. Imitacje te można stosunkowo łatwo odróżnić od korali prawdziwych. Najpewniejsze odróżnienie korali prawdziwych od sztucznych daje obraz mikroskopowy, który wskazuje właściwą strukturę koralowiny.

AMP version

Pin It on Pinterest