Szafir

Szafir – niebieska barwna odmiana korundu, znany jest gównie z rozmaitych odcieniach błękitu. Najbardziej cenione są szafiry o odcieniu niebieskawego bławatka.

W starożytnym Egipcie i Rzymie uważano go za kamień prawdy i sprawiedliwości. Dla Chrześcijan był kamieniem kardynałów i biskupów. Niektóre szafiry oszlifowane w kaboszon i oświetlone jasnym światłem odbiją na swej powierzchni promienną gwiazdę, taki kamień nazywany jest “szafirem gwiaździstym”.

Szafir - Logan Sapphire 423 carats Sri Lanka
Washington DC – Natural History Museum – Logan Sapphire Bossi/Flickr/(CC BY-SA 2.0)

Bywają też szafiry bezbarwne, zielone, różowe, żółte i pomarańczowe. Swój kolor zawdzięcza domieszce żelaza i tytanu. Jest to najbardziej tajemny spośród wszystkich klejnotów. Tradycyjnie nazywany “kamieniem wiary i spokoju ducha” uważa się go za kamień opiekuńczy. Daje on umiłowanie prawdy oraz zdolność do głębokiego przywiązania i wierności. Kamień ten zamyka w sobie wszystkie cnoty i ukryte moce będąc skarbnicą dobrodziejstw zdolną leczyć i uszczęśliwiać ludzi. Szafir zwany jest panem i władcą klejnotów, bo w swych cudownych zaletach przerasta wszystkie inne. Jest kamieniem mądrości, skrywającym w sobie tajemnice Prawdy.

Właściwości

Szafir tworzy najczęściej kryształy o postaci pseudo-heksagonalnych słupów (o przekroju sześciobocznym) i bipiramid. Na ścianach kryształów często wykazuje poprzeczne zbrużdżenia. Jest kruchy, przezroczysty, często wykazuje podzielność wykorzystującą płaszczyzny zbliźniaczeń. Spotykane są też szafiry o innych barwach: biały, bezbarwny (leukoszafir), jasnoróżowy, czerwonawy, pomarańczowoczerwony (paparadża tzw. hiacynt), purpurowy, fioletowy (ametyst wschodni), fioletowoniebieski (szafir kaszmirski), zielony (szmaragd wschodni), jasnoniebieski (akwamaryn wschodni), szary, brunatny, czarny.

Znane są też odmiany dwubarwne (szafir arbuzowy) oraz wykazujące asteryzm (szafir gwiaździsty). Barwę powodują domieszki żelaza, tytanu, magnezu, wanadu, chromu. Domieszka żelaza dwuwartościowego lub trójwartościowego tytanu nadaje szafirowi najbardziej typową barwę niebieską, trójwartościowe jony żelaza, zależności od ilości barwią go na żółto i zielono, jony chromu na czerwono a dodatek wanadu na fioletowo. Niektóre odmiany wykazują pleochroizm, a nawet luminescencję. Twardość w skali Mohsa – 9.

Występowanie

Jest spotykany w skałach magmowych, najczęściej w pegmatytach i bazaltach.

Miejsca występowania: Sri Lanka – największe znajdowane kryształy, do 20 kg, nie mają wartości jubilerskiej, Kambodża, Indie, Australia – największy oszlifowany żółty szafir o wadze 217,5 ct, Tajlandia, Tanzania, USA, Rosja (na płw. Kola znaleziono kryształ ponad 5 kg), Namibia, Kolumbia, RPA, Madagaskar, Birma – w 1966 r. znaleziono w Magoku kryształ szafiru gwiaździstego o wadze 63000 ct. (12,6 kg).

W Polsce – tylko na Dolnym Śląsku, białe i przezroczyste szafiry występują w pegmatytach Kruczych Skał w Wilczej Porębie k. Karpacza, bywają też znajdowane w aluwiach rzeki Izery.

AMP version

Pin It on Pinterest