Gagat – nazywany czarnym bursztynem

Gagat jako minerał – bitumiczna odmiana węgla brunatnego, ma wiele cech przypominających bursztyn.

Jest palny, lekki, miękki, ma przełam muszlowy, elektryzuje się podobnie jak bursztyn i w niektórych okolicach zbierany jest w bardzo podobny sposób – wyrzucany bywa przez fale na brzeg morza po większych sztormach. Dlatego nazywa się go “czarnym bursztynem”, choć pod względem chemicznym zupełnie nie przypomina bursztynu.

Poznać to można w łatwy sposób, dotykając go rozgrzaną szpilką. Przypalany gagat wydziela zapach tlącego się węgla, podczas gdy bursztyn daje miły zapach kadzidlany. Wynika to stąd, że bursztyn jest skamieniałą żywicą, gagat natomiast jest skamieniałym drewnem zatopionym na dnie rzek i mórz, gdzie w beztlenowych warunkach ulegał powolnej fosylizacji.

Powstawał w trzeciorzędzie kilkadziesiąt milionów lat temu z zatopionych pni igławy (Araucaria). Uważa się, że twardsze formy gagatu powstawały w osadach morskich, natomiast miększe pochodzą z dna rzek. Jak i w przypadku innych lignitów  pod mikroskopem zaobserwować można wyraźne słoje przyrostów rocznych.

Gagat - węgiel bitumiczny
Gagat (ang. Jet)

Nazwa nie pochodzi od miasta w Azji Mniejszej – Gagas. Czarne kamienie tam znajdywane nazywano ‘Lithos Gagates’, stąd przeszło do francuskiego jako ‘Jaiet’, by w angielskim przekształcić się w ‘jet’.

Występuje w wielu krajach, Francji, Hiszpanii, Niemczech, Rosji, Wietnamie, a także w Polsce w Zameczku koło Opoczna. Najbardziej ceniony jest gagat wydobywany w Anglii w okolicach Whitby (Yorkshire).

Jak wskazują na to znaleziska archeologiczne, znany był i używany jako ozdoba od ponad piętnastu tysięcy lat przez wiele ludów z różnych kontynentów. Warto zauważyć, że inne formy węgla kopalnego, takie jak shungit i antracyt, także były używane od tysiącleci do polepszania wyglądu i podnoszenia atrakcyjności człowieka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Pin It on Pinterest