Srebro

Srebro, podobnie jak złoto, należy do metali znanych już w starożytności. Niewątpliwie złoto znane było wcześniej, lecz ozdoby ze srebra znalezione w królewskich grobach w Chaldei pochodzą z IV w. p.n.e.

Sławne były bogate greckie kopalnie w Laurion; srebro z nich wydobyte pozwoliło Temistoklesowi na zbudowanie wielkiej floty i pokonanie Persów. Kartagińczycy wydobywali duże ilości srebra w Hiszpanii i przypuszczalnie chęć zawładnięcia nimi przez Rzymian stanowiła jedną z przyczyn wojen punickich.

Piękna barwa i metaliczny połysk oraz kowalność i ciągliwość ułatwiająca obróbkę sprawiły, że srebro stało się obok złota ulubionym metalem używanym w celach zdobniczych. Spowodowane to było zapewne tym, że srebro topi się w niższej temperaturze niż złoto. Chociaż srebro jest pierwiastkiem rzadkim, jest go około 20 razy więcej niż złota.

W związku z częstym występowaniem w przyrodzie, cena srebra jest znacznie niższa od ceny złota. Były jednak okresy, kiedy wartość obu metali była podobna, a nawet takie, w których srebro ceniono wyżej niż złoto.

Srebro
Srebro Sarah Barker/Flickr/(CC BY-NC-ND 2.0)

Wprawdzie srebro występuje w przyrodzie w postaci rodzimej, jednak ważniejszą rolę odgrywają jego związki, wśród których najważniejszą rolę odgrywają siarczki, jak argentyt i siarkosole. Srebro stanowi stałą domieszkę w rodzimym złocie, występując często w ilości 10%, np. w największych na świecie złożach złota w Transwalu. Minerałem, z którego otrzymuje się głównie srebro jest argentyt, obecny niemal zawsze w galenie, tj. siarczku ołowiu. Więcej niż połowę światowej produkcji srebra uzyskuje się nie z kopalń srebra, lecz jako produkt uboczny ze srebronośnych rud ołowiu i cynku, a także miedzi.

Srebro jest pierwiastkiem chalkofilnym i jego złoża mają w dużej mierze charakter podobny do wielu złóż miedzi. Do najważniejszych złóż, dostarczających największe ilości srebra, należą złoża w Meksyku, który w XVI w. dostarczył olbrzymich ilości tego metalu do Europy. Duże znaczenie mają również złoża w Kanadzie (okręg Cobalt, Ontario), ponadto złoża w Boliwii, gdzie srebro występuje obok cyny oraz złoża w Peru. Oblicza się, że Boliwia i Peru od połowy XVI w. do II wojny światowej dostarczyły około 100 tyś. ton srebra. Z innych złóż srebronośnych należy wymienić złoża w zachodnich stanach USA, w Australii i Japonii. W Polsce otrzymuje się pewne ilości srebra przy przeróbce rud ołowiu; pewnych ilości srebra dostarcza także przeróbka szlamów anodowych powstających przy elektrorafinacji miedzi.

W stanie czystym srebro jest stosunkowo rzadko stosowane, przede wszystkim z powodu miękkości i łatwiej ścieralności. W atmosferze miejskiej i przemysłowej ulega czernieniu. Próbowano temu przeciwdziałać przez dodanie innych metali, na ogół jednak podejmowane próby nie dały zbyt dobrych rezultatów.

Zawartość czystego srebra w stopach podawano dawniej w łutach, przyjmując, że czyste srebro, to srebro 16-to łutowe.

W wiekach średnich używano srebra wysokiej próby, dopiero od XVI w. datuje się używanie srebra 13-to łutowego, obok którego zaczęto stosować stopy 12 oraz 14 łutowe. Wiele przedmiotów złotniczo-jubilerskich, jak bransolety, wisiorki, naszyjniki, spinki i in., wyrabianych uprzednio ze stopów złota, obecnie wykonuje się ze stopów srebra. Również naczynia kościelne, np. kielichy, wykonane są obecnie przeważnie ze srebra, które się pozłaca. Chociaż dawniej naczynia kościelne były wykonywane przeważnie ze złota, a niektóre także bogato zdobione kamieniami szlachetnymi, nie brak było i pozłacanych przedmiotów, jak np. kielich mszalny Konrada Mazowieckiego z 1240 r., znajdujący się w Muzeum Narodowym w Warszawie.

AMP

Pin It on Pinterest